My Heritage 25. Oct 19

4 ปี การขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 7:

การอนุรักษ์ = การพัฒนา

พ.ศ. 2559

นอกจากเป็นนักวิจัยด้านสถาปัตยกรรมผังเมือง และอาจารย์ประจำคณะศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา อาจารย์อิศรา กันแตง ยังเป็นหนึ่งในคณะทำงานผลักดันเชียงใหม่สู่เมืองมรดกโลก โดยรับผิดชอบโดยตรงต่อการนำทีมศึกษาผังเมืองเชียงใหม่ ซึ่งพร้อมไปกับการลงสำรวจพื้นที่มรดกของเมืองทั้ง 23 แห่งด้วย 

และในเวลาเดียวกัน อาจารย์อิศรายังมีโอกาสได้ลงไปพบปะผู้คนในชุมชนเพื่อทำสร้างความรับรู้ และขอความร่วมมือทั้งในเชิงข้อมูล และการร่วมกันจัดการพื้นที่ในอนาคต

“แน่นอนว่าเป็นเรื่องที่ดีที่พื้นที่มรดกเกือบทั้งหมดของเชียงใหม่เป็นพื้นที่ที่มีชีวิต แต่ก็ต้องยอมรับว่า วิถีชีวิตในบางชุมชนก็มีส่วนทำให้พื้นที่มรดกเสื่อมคุณค่าไปโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์เช่นกัน ซึ่งเรื่องนี้ถือเป็นความท้าทายอย่างยิ่งของทีมงานในการสร้างกระบวนการการมีส่วนร่วม” อาจารย์อิศรา กล่าว

กระนั้นสิ่งสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันคือการสร้างความเข้าใจ ที่ทำให้ผู้คนในทุกภาคส่วนมองเห็นภาพตรงกัน เพื่อทำให้เมืองเชียงใหม่บรรลุเป้าหมายของการเป็นเมืองที่ยั่งยืนผ่านเครื่องมือที่ชื่อมรดกโลก

“ตอนแรกอาจารย์ก็คิดอย่างนั้น เราจะเป็นมรดกโลกกันไปทำไม เมืองเราสภาพแย่พอแล้ว ไม่น่าได้เป็น หรือถ้าได้เป็นก็อาจจะรับนักท่องเที่ยวไม่ไหว เหมือนเมืองมรดกโลกอื่นๆ ที่เกิดปัญหา แต่พอได้พูดคุยกับคณะทำงาน และมองเห็นความตั้งใจจริงที่จะใช้สถานะมรดกโลกเป็นเครื่องมือในการอนุรักษ์และพัฒนาเมือง เราก็เกิดความเชื่อมั่น และคิดว่าเครื่องมือนี้แหละ ที่มันมีประโยชน์ต่อเมืองหลายด้าน รวมถึงการพัฒนาชุมชนด้วย” อาจารย์อิศรา กล่าว

โดยความเข้าใจของประโยชน์ที่ว่าในมุมมองของอาจารย์อิศรา ได้แก่ หนึ่ง) ความเข้าใจว่าผู้คนในชุมชนคือกลุ่มคนที่จะได้รับประโยชน์ต่อสถานะมรดกโลกนี้โดยตรงผ่านกระบวนการจัดการอย่างมีส่วนร่วม และพวกเขาไม่จำเป็นต้องย้ายออกไปจากพื้นที่ และ สอง) ความเข้าใจว่าการอนุรักษ์เมือง ไม่ใช่การแช่แข็งให้เมืองไม่มีการพัฒนา

“ยังมีความคิดประมาณว่า การอนุรักษ์ และการพัฒนาทางเศรษฐกิจมันเป็นเรื่องขัดแย้งกัน ซึ่งตรงนี้คิดว่ามันไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนั้นเสมอไป โดยเฉพาะกับเมืองเชียงใหม่ จริงอยู่ที่เมืองอยู่ได้ด้วยฐานของเศรษฐกิจที่มาจากการท่องเที่ยว แต่อย่าลืมว่าฐานทรัพยากรของธุรกิจท่องเที่ยวก็ตั้งอยู่บนฐานวัฒนธรรมและธรรมชาติ ถ้าเราไม่อนุรักษ์ทั้งสองส่วนนี้ไว้ และปล่อยให้เสื่อมคุณค่าไป แล้วธุรกิจจะขับเคลื่อนต่อไปได้อย่างไร” อาจารย์อิศรา กล่าว 

เช่นนั้นแล้ว การอนุรักษ์และการพัฒนาจึงเป็นปัจจัยที่ไม่อาจแยกขาด เช่นที่คณะทำงานฯ มองเห็นการจัดการพื้นที่แหล่งมรดกมีความสำคัญเท่ากับการจัดการชุมชนโดยกระบวนการมีส่วนร่วม อย่างไม่อาจมองข้ามเรื่องใดเรื่องหนึ่งไปได้เลย