My Heritage 17. Mar 20

4 ปี การขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 26: เสียงจากเด็กๆ บนดอยสุเทพ

-มีนาคม พ.ศ. 2560-
ต่อเนื่องจากกิจกรรมประชาสัมพันธ์เชิงรุกที่คณะทำงานฯ ลงพื้นที่ในเขตเมืองเก่า เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2560 คณะทำงานของเราก็ขับรถขึ้นดอยสุเทพไปประชาสัมพันธ์และรับฟังความคิดเห็นของชาวชุมชนที่อยู่บนดอยกัน โดยไปกันที่โรงเรียนสังวาลย์วิทยา โรงเรียนบนยอดดอยสุเทพ ซึ่งอยู่ห่างจากวัดพระธาตุดอยสุเทพราวหนึ่งกิโลเมตร

โรงเรียนสังวาลย์วิทยา เดิมชื่อว่า ‘โรงเรียนวัดพระธาตุดอยสุเทพ’ ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2508 รองรับนักเรียนระหว่างชั้นประถมศึกษาที่ 1-6 ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นลูกหลานของผู้คนที่ทำงานอยู่รอบวัดพระธาตุดอยสุเทพ รวมถึงชาวเขาที่อาศัยอยู่บนพื้นที่ ต่อมาเมื่อมีนักเรียนมากขึ้นจึงขยับขยายไปตั้งอยู่ห่างออกไประหว่างวัดพระธาตุดอยสุเทพกับพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ เป็นโรงเรียนในพระราชดำริในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งปัจจุบันยังเปิดทำการรองรับลูกหลานของชาวชุมชนบนดอยสุเทพและปุย ตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงมัธยมศึกษาตอนต้น ขยายโอกาสทางการศึกษาให้ชุมชนบนดอย และอำนวยความสะดวกให้พวกเขาไม่จำเป็นต้องนั่งรถลงไปเรียนในเมือง


ในกิจกรรมประชาสัมพันธ์เชิงรุกกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ดอยสุเทพ มีตัวแทนนักเรียนระดับประถมศึกษาจำนวน 27 คน เข้าร่วมกิจกรรม พร้อมกับคณะครู และชาวชุมชนบางส่วน ทั้งนี้ในวงแลกเปลี่ยนความเห็น น้องๆ นักเรียนก็ได้เสนอ 4 ข้อสำคัญเพื่อการพัฒนาดอยสุเทพอย่างยั่งยืนรองรับการเป็นมรดกโลก ดังนี้

1) การจัดการขยะ: มีการกวดขันเรื่องการทิ้งขยะบนดอยสุเทพให้มากกว่านี้/ การแยกขยะก่อนทิ้ง/ มาตรการให้นักท่องเที่ยวที่มาเยือนดอยสุเทพนำขยะติดตัวกลับไปด้วย เพื่อลดปัญหาการจัดการขยะบนดอย

2) การแก้ปัญหาจราจร: ควรจำกัดจำนวนรถที่ขึ้นดอยสุเทพในแต่ละวัน อาจทำได้ผ่านการลงทะเบียนทางเว็บไซต์ ขณะที่อีกส่วนให้ใช้บริการรถสาธารณะที่วิ่งประจำอยู่แล้ว

3) การจัดการมลภาวะ: กวดขันไม่ให้รถที่มีควันดำขึ้นดอยสุเทพ/ กวดขันเรื่องการเผาขยะและเผาป่า/ ลดการใช้สารเคมีทางการเกษตรบนพื้นที่ดอยสุเทพ

4) การแก้ปัญหาเรื่องการตัดไม้: การกำหนดพื้นที่ทำการเกษตรที่ชัดเจน/ เข้มงวดกับการบังคับใช้กฎหมายลักลอบตัดไม้ในพื้นที่ดอยสุเทพ/ การรณรงค์ปลูกป่าทดแทนบนพื้นที่ดอยสุเทพ 


ทั้งนี้น้องๆ บนดอยสุเทพต่างเห็นตรงกันว่า การจัดการพื้นที่ดอยสุเทพมีความเปราะบางและเชื่อมโยงกันหมด และถึงแม้การท่องเที่ยวจะทำให้ดอยสุเทพประสบทั้งปัญหาการจราจรหนาแน่น ขยะ และมลภาวะ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่านี่คือเส้นเลือดหลักของเศรษฐกิจการท่องเที่ยวเชียงใหม่ และหล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนบนดอย โจทย์สำคัญคือการจัดการการท่องเที่ยวให้ส่งผลต่อระบบนิเวศบนดอยสุเทพน้อยที่สุด ขณะเดียวกันผู้คนบนดอยก็ต้องให้ความร่วมมือในการจัดการภูมิทัศน์ชุมชนของตัวเองด้วย เพราะความยั่งยืนที่แท้จริงต้องเกิดขึ้นจากความร่วมมือของผู้มาเยือน ภาครัฐ และเจ้าของพื้นที่