My Heritage 22. Jan 20

บทบาทของภาครัฐต่อการพัฒนาภูมิทัศน์เมือง (4 ปี การขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 22)

-พฤศจิกายน พ.ศ. 2559-
เวทีระดมความคิดเห็น ‘บทบาทของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ต่อความเป็นเมืองมรดกโลกของเชียงใหม่’ เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2559 ณ โรงแรมเชียงใหม่แกรนด์วิว ในช่วงที่สอง พูดคุยกันในหัวข้อ ‘บทบาทของหน่วยงานด้านผังเมือง ภูมิทัศน์ สิ่งแวดล้อม และศิลปกรรม’ ซึ่งได้รับเกียรติจาก คุณณภัทร ประเสริฐดี ผู้อำนวยการสำนักงานช่าง เทศบาลนครเชียงใหม่, คุณกริชสยาม คงสตรี หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย, คุณสายกลาง จินดาสุ นักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ และคุณชิดชัย อังคะไวมงคล สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองเชียงใหม่ ดำเนินรายการโดยอาจารย์อิศรา กันแตง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

ณภัทร ประเสริฐดี ผู้อำนวยการสำนักงานช่าง เทศบาลนครเชียงใหม่


เริ่มจากคุณณภัทร จากเทศบาลนครเชียงใหม่ ที่มองว่าการประกาศเทศบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารในเขตเมืองเก่า ถือเป็นใบเบิกทางสำหรับการอนุรักษ์ภูมิทัศน์เมืองเก่า หาใช่แค่การสนับสนุนให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดีของการท่องเที่ยวอย่างเดียว

“ด้วยเหตุนี้โจทย์สำคัญของเราก็คือ จะทำอย่างไรที่ทำให้คนในพื้นที่ไม่คิดขายที่ดินเพื่อย้ายไปอยู่ที่อื่น ให้เขาภูมิใจในความเป็นเจ้าของพื้นที่พร้อมไปกับการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ซึ่งเทศบาลก็ต้องอำนวยความสะดวก ทั้งในด้านสาธารณูปโภคและสวัสดิภาพความปลอดภัยของประชาชนและนักท่องเที่ยว”

สายกลาง จินดาสุ นักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่


ขณะที่คุณสายกลาง จินดาสุ เล่าว่ากระบวนการสำคัญของโครงการนี้คือการทำให้คนเชียงใหม่รับรู้ถึงคุณค่าของเมืองโบราณ คุณค่าของศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย และเกิดความรัก ความหวงแหน และความภาคภูมิใจต่อเมือง เพราะถ้าสิ่งนี้เกิดขึ้น เชียงใหม่ก็ไม่จำเป็นต้องได้รับการรับรองหรือการประกาศให้เป็นมรดกโลกใดๆ เพราะกลไกการอนุรักษ์เมืองอย่างยั่งยืนสามารถเกิดขึ้นได้เองจากผู้คนในเมืองแล้ว

ในฐานะผู้รับผิดชอบพื้นที่ดอยสุเทพโดยตรง คุณกริชสยามชี้ให้เห็นว่าไม่ใช่แค่ปัญหาจากการท่องเที่ยวอย่างเดียวที่ดอยสุเทพกำลังเผชิญอยู่ แต่การบุกรุกพื้นที่ของผู้คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่อุทยานฯ ก็มีผลต่อการรุกล้ำสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติเช่นกัน 

“สิ่งที่เราทำได้คือการออกเอกสารสิทธิ์การถือครองที่ดิน และขอความร่วมมือไม่ให้ชาวบ้านขยายพื้นที่รุกล้ำผืนป่าไปกว่านี้ แต่ด้วยราคาที่ดินในเชียงใหม่ที่สูงขึ้นมาก เจ้าของที่ดินเดิมที่เราผ่อนผันให้เขาอาศัยอยู่ในพื้นที่กลับเอาที่ดินไปขายต่อให้นายทุน พอเขาขายที่ดินนั้นไป เขาก็ย้ายไปบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อสร้างที่อยู่ใหม่ ซึ่งมันผิดวัตถุประสงค์ในการผ่อนผันตั้งแต่แรก สุดท้ายเราจำเป็นต้องดำเนินคดี”

กริชสยาม คงสตรี หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย


นอกจากนี้คุณกริชสยามยังชี้ให้เห็นถึงการจัดการขยะและทรรศนะอุจาดจากการต่อเติมบ้านเรือนและร้านค้าของชาวบ้านรอบวัดพระธาตุดอยสุเทพ ซึ่งได้มีการขอความร่วมมือให้รื้อถอนไปบ้างแล้ว ซึ่งเขาเชื่อว่าเครื่องมืออย่าง ‘การขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก’ น่าจะเป็นกลไกสร้างความร่วมมือต่อการจัดการภูมิทัศน์บนดอยได้เป็นอย่างดี

“เพราะการจะบอกว่าดอยสุเทพคือมรดกหรือความภาคภูมิใจของคนเชียงใหม่แค่นั้นยังไม่พอ แต่เราจำเป็นต้องช่วยกัน ‘รักษา’ สิ่งที่เราภูมิใจสิ่งนี้ด้วย”

กริชสยาม คงสตรี



“นอกจากดอยสุเทพเป็นสถานที่ท่องเที่ยวและพื้นที่ป่าที่สำคัญของคนเชียงใหม่ ที่นี่ยังเป็นพื้นที่ทำมาหากินและบ้านของผู้คนหลากชาติพันธุ์อีกเป็นจำนวนมาก หากเราจะพัฒนาหรือบำรุงรักษาพื้นที่ เราจำเป็นต้องทำงานร่วมกันทั้ง ‘คนใน’ และ ‘คนนอก’ เพราะการจะบอกว่าดอยสุเทพคือมรดกหรือความภาคภูมิใจของคนเชียงใหม่แค่นั้นยังไม่พอ แต่เราจำเป็นต้องช่วยกัน ‘รักษา’ สิ่งที่เราภูมิใจสิ่งนี้ด้วย ผมคิดว่านี่คือบทบาทและความรับผิดชอบที่สำคัญของพวกเราทุกคน” คุณกริชสยาม กล่าวทิ้งท้าย